font font

Novi Zakon o PIO-primjena i efekti primjene

326_mladen_milic.jpg

Fond PIO je najavio početak isplate februarske penzije za 10. mart. Do kakvih promjena je došlo, kada je u pitanju obračun po novom Zakonu?


   Fond PIO je obradio i 10. marta otpočeće isplatu februarske penzije za preko 232 hiljade korisnika prava po svim osnovama u Republici Srpskoj i van nje. Isplata februarske penzije vrši se doslednom primjenom Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju koji je stupio na snagu 01. januara ove godine. Primjena novog Zakona zahtijevala je izdavanje novih rješenja za preko 36 hiljada korisnika prava sa garantovanim penzijskim osnovom po osnovu učešća u Oružanim snagama RS u odbrambeno-otadžbinskom ratu. Za sve korisnike prava po ovom osnovu određena je nova penzija u skladu sa radno stečenim pravima. Svi korisnici prava koji su imali garantovani penzijski osnov pored penzije iz radno stečenih prava ubuduće će dobijati i naknadu po osnovu boračkog dodatka. Borački dodatak na mjesečnom nivou dobijaće svi korisnici prava koji su stariji od 60 godina, dok će svi korisnici prava sa garantovanim osnovom po starom zakonu, koji imaju manje od 60 godina borački dodatak dobijati na godišnjem nivou. Korisnici prava sa garantovanim penzijskim osnovom koji su ratni vojni invalidi odnosno korisnici čija je invalidsnost proistekla kao posljedica povrede ili ranjavanja učešćem u Oružanim snagama RS, porodične penzije iza takve penzije , potom porodice poginulih boraca, učenici NOR-a i korisnici porodične penzije iza učesnika NOR-a zadržavaju primanja po osnovu penzije kao i do sada što su imali. Dakle, kod ovih kategorija korinsika,može se reći, ostaje garantovani penzijski osnov odnosno u obimu prava ne dolazi do bilo kakve promjene i oni se nalaze među 197 hiljade korisnika prava koji su dobili obavještenja.

Šta zapravo predstavljaju obavještenja koja su dobili korisnici prava na kućnu adresu od Fonda u proteklih nekoliko dana?


   Za sve one kojima nije došlo do ponovnog određivanja penzije  Fond je izradio obavještenja i uputi na kućnu adresu svakog korisnika prava. U tom obavještenju korisnici prava se obavještavaju da se primjenom novog Zakona rješenja po osnovu kojih su primali do sada penziju u određenom iznosu po koeficijentu 1,06 zadržavaju u istom iznosu, ali sada po koeficijentu 1,0. Da pojasnim, dakle neko ko je imao rješenje za isplatu penzije u iznosu od recimo 400 KM, poslednjim usklađivanjem od 6% koje je izvršeno 2008. godine, nakon toga svaki mjesec, po koeficijentu 1,06, primao je 424 KM. Ovim obavještenjem dotični korisnik prava je obaviješten da će u buduće nastaviti primati isti iznos od 424 KM, ali sada po koeficijentu 1,0, a ne po koeficijentu 1,06 kako je to primao do januarske penzije ove godine. Dakle, još jednom da ponovim, takvih korisnika prava kod kojih nije došlo do bilo kakve primjene u visini primanja je 197 hiljada.


Kakav je slučaj sa novim rješenjima?


   Kada su u pitanju nova rješenja određenu nedoumicu kod korisnika prava stvara činjenica da je njima penzija u skladu sa obračunom po novom Zakonu, zapravo izvršen obračun penzijskog osnova isključivo na ostvareni penzijski staž koji se u najvećem broju slučajeva kreće oko 20 godina, dakle pola od zakonom predviđenog punog penzijskog staža. U takvim slučajevima imajući u vidu da se uglavnom radi o primanjima plate u relativno malim iznosima za period kada su radili dolazi do obračuna penzija u iznosu oko 100 KM. Zadnji stav u svakom rješenju kaže da se isplata penzije za korisnika prava vrši u skladu sa čl. 85 Zakona, odnosno po jednom od pet nivoa zagarantovane penzije u zavisnosti od ostvarenih godina penzijskog staža. Tako, recimo neko ko je dobio rješenje na iznos od 189 KM, a ima 35 godina penzijskog staža isti će u skladu sa čl. 85 zakona primati 256 KM.


Da li primjenom novog Zakona ima i onih kojima je došlo do povećanja primanja po osnovu penzije?


   Da, ima ih i to ne mali broj. Zapravo radi se o preko 22 hiljade korisnika prava koji su još prilikom primanja januarske penzije dobili povećanje svojih penzija. Po tom osnovu Vlada RS je obezbedila dodatnih milion KM na mjesečnom nivou, za potrebe namirenja isplate do jednog od pet nivoa zagarantovane penzije od 160, 192, 224, 256 i 320 KM. Dakle radi se u prosjeku o povećanju od oko 45 KM po korisniku prava. Vlada RS je u prethodnom periodu kada je u primjeni bio stari Zakon po osnovu namirenja za isplatu najniže penzije u iznosu od 160 KM obezbeđivala dodatna sredstva u iznosu od oko 900 hiljada KM. U januara ove godine Vlada po osnovu obezbeđenja sredstava potrebnih za namirenje isplate jednog od pet nivoa zagarantovane penzije obezbijedila dodatnih milion KM odnosno ukupno 1,9 miliona KM za te penzije, dok je u februaru za namirenje najniže penzije iznos koji namiruje Republika povećan na 2,4 miliona KM,na mjesečnom nivou..


Da li je baš kod svih korisnika prava sa garantovanim penzijskim osnovom došlo do promjene primanja ili ima izuzetaka?


   Ne, kod 251 korisnika prava sa garantovanim penzijskim osnovom obračunom po novom zakonu došlo je do povećanja primanja u prosjeku za nešto preko 31 KM. Po tom osnovu za njih 251 u isplati februarske penzije obezbeđeno je dodatnih 7.824 KM.

Kakva je struktura primanja, odnosno u kojim rasponima će primati korisnici prava kojima je došlo do promjene u visini primanja?


   Najveći dio korisnika prava od ovih 36 hiljada kod kojih je došlo do promjene u visini primanja kreće se u rasponu od 200-300 KM za 12.500 korisnika prava, 301-400 KM za 9.300 korisnika prava, od 401-500 KM za 3.000 korisnika prava, dok će u rasponu od 501-750 KM penziju orimiti 40 korisnika prava.


Da li je bilo gužve u poslovnicama Fonda u proteklim danima po dobijanju obavještenja i rješenja koja su upućena korisnicima prava?


   Povećan broj dolazaka korisnika prava u naše poslovnice i filijale zabilježen je u utorak i srijedu. U ta dva dana bilo je dolazaka i traženja pojašnjenja zašto je došlo do promjene u visini primanja u konkretnim slučajevima. Nije bilo nikakvih ozbiljnih incindenata. I oni revoltirani i nezadovoljni korisnici prava nakon razgovora sa službenicima Fonda su shvatali objašnjenja u najvećem broju slučajeva. Naravno da ima i onih koji se ne mire sa činjenicom o novom iznosu penzije koji će isključivo primati po osnovu radnostečenih prava. Svi nezadovoljni dobijenim rješenjem u skladu sa zakonom, imaju pravo uložiti žalbu. Fond je izvršio doslednu primjenu zakona u obračunu i isplati primanja po svim osnovama iz penzijskog sistema. Moram da istaknem da baze podataka u Fondu imaju određenih nedostataka, prije svega ti nedostaci se odnose na potpunu ažurnost podataka, tako da postoji mogućnost da je jednom malom broju korisnika prilikom izrade novih rješenja došlo do greške. Te eventualne greške su minimalne i mogu se kretati od 0,1-0,2%. Svaku takvu eventualnu grešku Fond će u najkraćem mogućem roku ispraviti.


Da li je novi zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju Republike Srpske pravičniji od prethodnog?


   Ovaj Zakon je mnogo pravičniji od prethodnog, prije svega zbog toga što je izvršeno razdvajanje radno-stečenih i zagarantovanih prava po osnovu učešća u Oružanim snagama RS. Pravičnost se ogleda u činjenici da su borci, pripadnici Oružanih snaga RS u proteklom odbrambeno-otadžbinskom ratu, do sada borački dodatak primali samo njih 36 hiljada korisnika prava koji su penzionisani po raznim osnovama. Sada, Vlada RS obezbeđuje i vrši isplatu za oko 52.145 hiljada boraca bilo putem isplate boračkog dodatka na mjesečnom nivou, za sve one koji su navršili 60 godina i više ili na godišnjem nivou za sve one koji su mlađi od 60 godina. Uvedeno je pet nivoa garantovane najniže penzije čime je takođe povećana pravičnost među korisnicima prava u zavisnosti od ostvarenih godina penzijskog staža.


I na kraju da se dotaknemo i zakona o doprinosima.


   Neusvajanje zakona o doprinosima koči primjenu Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju u punom kapacitetu prije svega jer dok god ne bude usvojen Zakon o doprinosima mi u Fondu ne možemo u sistem uvesti ni jednog novog osiguranika u dobrovoljno penzijsko osiguranje, kao i obavezno penzijsko osiguranje poljoprivrednika. Svako dalje odlaganje usvajanja Zakona o doprinosima, za Fond znači novih 2,5-3 miliona KM deficita na mjesečnom nivou. Upravo imajući u vidu postojeći akumulirani deficit Fonda iz prethodnih godina u iznosu od preko 100 miliona KM, koji je reformskim mjerama Vlade u prošloj godini zaustavljen, neusvajanjem Zakona o doprinosima u predloženoj formi neminovno će dovesti do njegovog daljeg rasta, što će stvoriti Fondu i dodatne probleme u tekućoj likvidnosti kao i ugroziti redovnost u isplati penzija.



Komentara: 3 | Napišite komentar
Spasoje 10.03.2012 11:07
Obavještenja koja su ovih dana išla na TV samo su još više zbunjivala penzionere i javnost. Posebno tenzije dižu laičke izjave nekih političara. Prednje obavještenje direktora Fonda PIO detaljnije objašnjava većinu promjena u iznosima penzija nastale primjenom novog Zakona i PIO.

mika 10.03.2012 15:59
Pošto sa korisnik srazmerne penzije -staž u RS i Srbiji - 35 godina ukupnog staža. Kako ste primenili zakon za nas korisnike ili smo izuzeti iz zakona, pošt nisam borac. Zašto za nas ne važi član zakona gde su najniže penzije svrtane u 5 nivoa gde kažete da 35 godina staža ima 256 KM. Ako može neko da mi odgovori ili obasni ovde na sajtu. Hvala.

Pero 21.03.2012 09:57
Zašto borcima i staž proveden na ratištu nije priznat u penziski osnov